Robert Goddard

‘Ieder visioen is bespottelijk tot het werkelijkheid wordt’

Robert Goddard 1882-1945

Niet zelden was de droom van gisteren de hoop van vandaag en de realiteit van morgen.’ (Robert Hutchings Goddard, 1904). Dit is waarschijnlijk niet de gedachte van de gemiddelde eindexamenleerling, maar de pionier van de moderne rakettechnologie was nooit een gemiddelde leerling. Vanaf zijn zeventiende wist de Amerikaan Robert Goddard precies wat hij wilde met zijn leven. Op een oktoberdag in 1899, toen hij takken aan het snoeien was in een kersenboom, had hij een visioen van `… hoe mooi het moest zijn om een machine te maken waarmee het zelfs mogelijk was om Mars te bereiken. Ik was een andere jongen toen ik uit de boom kwam, want het bestaan leek opeens een doel te hebben:

Over sceptici en onwetenden

Een paar jaar later, toen de New York Times lucht kreeg van Goddards visioen, was de geleerde geschokt om te ontdekken dat de krant niet alleen niet in zijn droom geloofde, maar hem zelfs belachelijk maakte. Goddard had in 1919 een artikel gepubliceerd onder de titel A Method of Reaching Extreme Altitudes, waarin hij zijn vorderingen in de rakettechnologie had geschetst en de hoop had uitgesproken op een toekomstige maanlanding. In een hoofdredactioneel commentaar dat de New York Times op 13 januari 1920 wijdde aan Goddard, die inmiddels lesgaf aan de Clark University, werd hem verweten dat hij ‘de kennis [ontbeerde] die dagelijkse kost was op school’. Het was volgens de krant namelijk onmogelijk om een raket buiten de atmosfeer van de aarde te krijgen, want daar ontbrak de luchtdruk die nodig was voor de voortstuwing. Als de schrijver van het artikel iets verder had gegraven, zou hij ontdekt hebben dat Goddard met dit bezwaar al had afgerekend. Reeds in 1907 had hij op basis van wiskundige berekeningen aangetoond dat een raket zich in een vacuüm kon voortbewegen en hij had zijn bevindingen in 1915 onderbouwd met een natuurkundig experiment. Elders in de wereld waren anderen ook bezig met onderzoek naar de mogelijkheid van ruimtevaart, met name de Rus Konstantin E. Tsjolkovski (1857-1935) en de Duitser Hermann Oberth (1894-1989).

Het antwoord van Goddard

De kritiek op Goddard stimuleerde hem alleen maar om verder te gaan. Hij reageerde op het artikel met de uitspraak ‘Ieder visioen is bespottelijk tot het werkelijkheid wordt’ en zette de eerste schreden op weg naar een raket die de basis zou leggen voor de ruimtevaart. Hij ging werken met vloeibare brandstof in plaats van met buskruit, in de overtuiging dat dit de beste manier was om zijn droom te verwezenlijken. In 1925 had hij het prototype ontwikkeld van een raket die zich voortbewoog op een mengsel van petroleum en vloeibare zuurstof en deze slaagde erin zijn eigen gewicht van de grond te tillen tijdens een gecontroleerde test. Drie maanden later, op 16 maart 1926, vond de eerste lancering plaats van een door vloeibare brandstof voortgedreven raket. Op de boerderij van zijn ‘tante’ Effie in Auburn, Massachusetts, stuurde Goddard een 3 meter lange raket de lucht in. De raket bleef ruim 2,5 seconden in de lucht, bereikte een hoogte van 12,5 meter en legde een afstand af van 56 meter. Dankzij financiële steun van de familie Gug-genheim lanceerde Goddard de tien jaar daarop nog eens meer dan dertig raketten, waarbij hij hun bereik en betrouwbaarheid geleidelijk verbeterde. Hij kreeg patenten voor betere controle-, stuur- en pompsystemen. In 1935 had hij een raket gelanceerd die sneller ging dan het geluid. Dit alles culmineerde op 26 maart 1937 in de lancering van een raket die een hoogte bereikte van 2500 meter. Op dat moment een record. Ondanks zijn successen negeerde de Amerikaanse overheid het werk van Goddard tot de ruimtevaart in de jaren veertig en vijftig een nieuwe impuls kreeg. Goddards vindingen werden gebruikt als basis voor een nieuw begin. Wel moest de overheid aan de weduwe van Goddard een miljoen dollar aan patenten betalen om gebruik te mogen maken van zijn ontwerpen.

Gerechtigheid voor Goddard

Tegen de tijd dat de eerste mens op de maan landde in 1969, was Goddard allang dood. De ‘correctie’ die de New York Times plaatste op het commentaar van 1920, drie dagen voor Neil Armstrong zijn historische stappen op de maan zette, betekende echter gerechtigheid voor de man die alles in gang had gezet. ‘Het is nu definitief zeker,’ schreef de krant, ‘dat een raket zowel in een vacuüm als in de atmosfeer kan functioneren. The Times betreurt de vergissing.’

1908 Goddard studeert natuurkunde aan de Clark University in Worchester, Massachusetts. 1915 Toont aan dat raketmotoren stuwkracht kunnen produceren in een vacuüm. 1926 Lanceert eerste raket op vloeibare brandstof, die een hoogte van bijna 15 meter bereikt. 1930 Gaat werken in Roswell, New Mexico, waar hij meertrapsraketten en gyrostabilisatie ontwikkelt.