Profeten uit het oude testament
Profeten uit het oude testament
Profeten uit het oude testament

Profeten uit het oude testament

Uit het Oude Testamenten blijkt duidelijk dat er in Israel ook andere profetische tradities bekend waren.

De westerse kijk op profetieën en profeten is door de eeuwen heen vooral gevormd door de bijbel. Het Oude Testament roept het beeld op van de illuminatus die geïnspireerd door Jahweh smart afroept over zijn dwalende volk en rampspoed voorspelt voor hen die zijn wegen niet volgen. Maar de status van profeten was in het oude Israel in feite veel complexer dan dit beeld doet vermoeden.

De oudste profeten die in het Oude Testament worden genoemd doen in veel opzichten nog denken aan de oude sjamanistische tradities. Deze profeten, die men nabi’s noemde vormden een klasse van geïnspireerde personen die apart stonden van de joodse priester. De nabi’s droegen gewaden van dierenhuid, bespeelden muziekinstrumenten en riepen de goddelijke geest op.

De profeet Amos
Profeet Amos

Vanaf de achtste eeuw voor Chr. verscheen er een nieuw soort profeet in Israel. Amos was de eerste van de zogenaamde literaire profeten, die hun stem niet zozeer in extatische uitingen verhieven, maar in een beredeneerde verwerping van luxe, immoraliteit en bovenal afvalligheid. Deze nieuwkomers onder de profeten waren in veel opzichten in de eerste plaats moralisten en daarna pas zieners. Zij gingen tekeer tegen zonden van de mensen en waarschuwden voor rampen die zouden komen als Israëlieten zich niet beterden.

Profeet Jeremia
Profeet Jeremia

Men geloofde echter wel dat ook deze profeten in direct contact stonden met God en van zijn voorkennis gebruik konden maken om gebeurtenissen te voorspellen. Zo voorzag de profeet Jeremia zowel de Babylonische overheersing als de latere verwoesting van Babylon zelf. De periode tussen de verwoesting van Jeruzalem door de Babyloniërs en de verwoesting van de Babylonen door de Perzen was in werkelijkheid eerder 60 dan 70 jaar, maar de voorspelling van Jeremia bleek toch opmerkelijk accuraat.