Menu +

Linus Carl Pauling

‘Ik wilde de wereld begrijpen!’ Linus Carl Pauling, gevraagd waarom hij wetenschapper is geworden

Linus Carl Pauling 1901-1994

Linus Carl Pauling staat vooral bekend om zijn bijdragen aan de structurele chemie en aan zijn toepassing van de quantumtheorie op dit terrein, en ook omdat hij het fundament legde voor de moleculaire biologie. Later in zijn leven bereikte hij wat maar weinige exacte wetenschappers gegeven is: bekendheid bij het grote publiek, hoofdzakelijk vanwege zijn antikernwapenstandpunt en omdat hij de consumptie van grote hoeveelheden vitamine C aanbeval. De Amerikaan Pauling ontving in 1954 zijn eerste Nobelprijs, voor scheikunde, vanwege de vooruitgang die hij had geboekt bij het begrijpen van chemische, in het bijzonder moleculaire, bindingen. Al eerder had Paulings landgenoot Gilbert Lewis (1875-1946) veel van de basisverklaringen aangereikt voor de structurele binding tussen elementen. Hiertoe behoorde het delen van een paar elektronen door atomen en de neiging van elementen om zich te combineren met andere om hun ‘elektronenschalen’ te ‘vullen’, volgens strak afgebakende banen (met twee elektronen in de baan die het dichtst bij de kern is, acht in de tweede baan, acht in de derde, enzovoort). Pauling bouwde hierop voort met onderzoek naar de complexere bindingen tussen moleculen. Hoewel hij een groot deel van zijn loopbaan doorbracht aan het California Institute of Technology, hadden de twee jaar (1926-1927) dat hij in Europa werkte met de grootste breinen op het gebied van de quantumtheorie een belangrijke invloed op zijn latere werk op het gebied van de structurele chemie.

Een nieuwe benadering

Hij was een van de eersten die beseften wat het belang was van deze fysische benadering voor het begrijpen van de bindingen van moleculen en kristallen vanuit een scheikundig perspectief. Dankzij de toepassing van de quantumtheorie op de structurele chemie kon Pauling grote stappen voorwaarts maken. Hij verzamelde grote aantallen kwantificeerbare gegevens betreffende afmetingen en eigenschappen van moleculen en kristallen. Hiermee kon hij het onderwerp afbakenen en voorspellingen doen, zoals de formulering in 1929 van een reeks invloedrijke wetten over de stabiliteit van moleculaire structuren. Al zijn ideeën op dit gebied vatte hij in 1939 samen in het boek The nature of the chemical bond and the structure of molecules and clystals, dat een standaardwerk zou worden. Later ging Pauling zich weer met biochemie bezighouden. In feite was hij de stichter van de moleculaire biologie door zijn ontdekking van de eerste ‘moleculaire ziekte’, sikkelcelanemie. Ook formuleerde hij theorieën over het immuunsysteem, verschafte hij scheikundige verklaringen voor de werking van anesthetica en bood hij inzicht in de structuur van proteïnen. Tevens was hij betrokken bij de ‘DNA-race’ om het begrijpen van de structuur van het nucleïnezuur. Hoewel zijn antwoord uiteindelijk incorrect bleek, bood Pauling de context waarin Watson (geboren 1928), Crick (geboren 1916) en Wilkins (geboren 1916) voordeel konden trekken van enkele van zijn methodologieën.

Een pacifist

Pauling is bij het publiek niet zozeer bekend geworden vanwege zijn scheikundige verrichtingen, maar om zijn standpunt tegen kernwapens en oorlog in het algemeen. Hij weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlog om deel te nemen aan het Manhattan Project en zijn antinucleaire houding na de oorlog leidde tot de beschuldiging van antipatriottisch gedrag en tot onvriendelijke bejegening door de overheid. Hij ontving in 1962 echter wel de Nobelprijs voor de vrede voor zijn inspanningen Pauling adviseerde iedereen om enorme hoeveelheden vitamine C in te nemen, omdat dat zo gezond was. Daar was niet veel wetenschappelijk bewijs voor, maar zelf voelde hij er zich wel bij en hij overleed pas op hoge leeftijd.

Verdere wapenfeiten

Pauling, door velen beschouwd als de invloedrijkste chemicus van de 20ste eeuw, verschilt van vele anderen in dit boek doordat hij niet beroemd is vanwege één bepaalde theorie die de wereld heeft veranderd, maar meer om alles wat hij heeft gedaan om de biochemie beter te begrijpen. Hij was gezegend met een fantastisch geheugen en voelde instinctief aan welke mogelijke oplossingen er waren voor een probleem, die dan werden bevestigd door experimenten. Hij kon ook goed de gaten tussen verschillende takken van wetenschap vullen die werden achtergelaten door gespecialiseerde wetenschappers. Hij was de eerste die twee verschillende Nobelprijzen won.

1925 Promoveert in de scheikunde van het California Institute of Technology. 1934 Begint met onderzoek van de complexe moleculen van levende weefsels, vooral in verband met proteïnen. 1940-1950 Pauling raakte geïnteresseerd in sikkelcelanemie. 1954 Krijgt de Nobelprijs voor scheikunde. 1961 verklaart de moleculaire basis van anesthesie. 1962 Krijgt de Nobelprijs voor de vrede.

1954 Nobelprijs voor Scheikunde “Voor zijn onderzoek naar de aard van de chemische binding.”