Leo Baekeland

Leo Baekeland joeg de Amerikaanse droom na en werd daar rijkelijk voor beloond

Leo Baekeland 1863-1944

Leo Baekeland werkte eerst als chemicus voor een fotobedrijf en begon in 1891 een eigen fotolaboratorium. In 1893 startte hij met de fabricage van fotopapier, dat hij de naam Velox gaf, en zes jaar later werd zijn bedrijf gekocht door de fotogigant Kodak, voor een miljoen dollar. De vanaf dat moment financieel onafhankelijke Baekeland ging terug naar Europa om aan de Technische Hogeschool van Charlottenburg te studeren. In de 19de en de 20ste eeuw gingen de Verenigde Staten van Amerika op verschillende gebieden steeds meer invloed uitoefenen. Dat gold ook voor de wetenschappen. Het land was eveneens bekend omdat ondernemerschap werd aangemoedigd – iedereen die een origineel wetenschappelijk talent kon combineren met zakelijk inzicht, had niet alleen een goede kans om iets te ontdekken dat de wereld kon veranderen, maar ook om er op de koop toe heel rijk van te worden. De in België geboren immigrant Leo Hendrik Baekeland was zo iemand. Hij joeg de American Dream na en werd daar rijkelijk voor beloond.

Plastic maken

Baekeland is het meest bekend geworden door zijn vinding die tevens de grootste invloed heeft gehad op de moderne wereld – hij ontwikkelde het eerste goed toepasbare synthetische plastic, een product dat vanaf dat moment voor veel zaken werd gebruikt. Zijn grote ontdekkingsreis ging in 1905 van start. Baekeland begon met nieuwe chemische experimenten toen hij in de Verenigde Staten was teruggekomen na zijn studie aan de Technische Hogeschool van Charlottenburg. Hij was van plan om een nieuwe, synthetische versie van schellak te maken: dunne platen verkregen door het smelten van rode lak. Voor dit doel gebruikte hij een product dat uit formaldehyde en fenol bestond, dertig jaar eerder ontwikkeld maar nooit in bedrijf genomen. Hij had al snel door dat zijn zoektocht zinloos was. Toch raakte hij geïntrigeerd door de materialen waarmee hij werkte. Na verdere experimenten ontdekte hij dat hij als hij formaldehyde en de fenol samenbracht onder hoge temperatuur en hoge druk, er een stijve, duurzame kunststof ontstond. Hij had in feite het eerste plastic vervaardigd door thermoharding te gebruiken en had al snel door dat hij dat commercieel kon uitbuiten. In 1909 lanceerde hij het product onder de naam bakeliet en het werd al snel bijzonder populair voor bedrijfsmatige toepassingen en voor gebruik in huis. Er kwamen steeds meer soorten plastic bij en de wereld zou nooit meer hetzelfde zijn.

Fotopapier

Hoewel de lancering van bakeliet een commercieel succes was, had Baekeland al eerder een fortuin verdiend met een andere, uiterst nuttige uitvinding waarvoor hij gebruik maakte van zijn scheikundige kennis. De Belg was in 1889 naar de Verenigde Staten gebleven tijdens zijn huwelijksreis. Daarvoor had hij een universitaire carrière gehad in zijn vaderland, in zowel natuur-als scheikunde. Toen hij in Amerika kwam, besloot hij zijn academische loopbaan op te geven en ging hij werken in een fotolaboratorium. Hij stelde zijn kennis in dienst van zijn werk en vond een speciaaLsoort fotopapier uit, dat onder kunstlicht kon worden ontwikkeld. Baekeland zette hierna een eigen bedrijf op. In 1893 lanceerde hij zijn nieuwe creatie, onder de merknaam Velox. Het was voor het eerst dat fotopapier goed kon worden gebruikt – en het was een wereldsucces dat in hoge mate bijdroeg aan het succes van de foto-industrie. Daarom kreeg Baekeland ook een miljoen dollar voor zijn bedrijf, dat werd overgenomen door Kodak. In Baekelands tijd was dat een enorm vermogen en zelfs nu is het nog aanzienlijk.

De invloed van Leo Beakeland

Leo Baekeland deed niet één, maar twee uitvindingen die de moderne wereld hebben veranderd, dit alles dankzij zijn grote scheikundige kennis. De Verenigde Staten waren goed voor hem geweest, en hij deed veel terug voor de Verenigde Staten. Dit kwam niet alleen tot uitdrukking in het geld dat hij verdiende, maar ook in de vele prijzen die hem voor zijn inspanningen ten deel vielen, waaronder het voorzitterschap van de American Chemical Society in 1924. Bakeliet was in feite het eerste plastic, een van de meest gebruikte materialen in de hedendaagse wereld.

1863 Baekeland wordt in Gent, België, geboren . 1887 Professor in natuurkunde en scheikunde in Brugge. 1888 Terug naar Gent als assistent-hoogleraar scheikunde. 1889 Gefrusteerd door de academische wereld vestigt Baeke-land zich tijdens zijn huwelijksreis in Amerika . 1899 Baekelands eerste bedrijf, een fabriek in fotopapier, wordt door Kodak voor $ 1.000.000 gekocht. 1909 Begint de General Bakelite Company (GBC). 1939 GBC wordt onderdeel van de Union Carbide and Carbon Corporation.