Menu +

Joseph Montgolfier

Door papier te verbranden kwamen de broers op het idee om een luchtballon te maken

Joseph Montgolfier 1740-1810

De gebroeders Montgolfier, Joseph en Étienne, hadden veertien broers en zusters, en allen groeiden op nabij Lyon, waar hun vader een papierfabriek had. Het was hun opgevallen dat wanneer papier wordt verbrand boven open vuur, de verbrande stukjes vaak omhooggestuwd worden door de hete lucht. Rond 1782 begonnen de broers te onderzoeken of ze hier op de een of andere manier gebruik van konden maken in de aloude poging om de mens te laten vliegen. Ze experimenteerden niet alleen met hete lucht, maar ook met waterstofgas (waarvan hun landgenoot Jacques-Alexandre-César Charles later gebruikmaakte bij de vervaardiging van de eerste waterstofballon) en stoom, om te zien waardoor kleine papieren modellen het efficiëntst omhoog gingen. Eerst worstelden ze met waterstof en stoom, maar eind 1782 slaagden ze erin papieren envelopjes gevuld met hete lucht naar het plafond van hun woning te laten opstijgen.

Eerste vlucht

Na dit eerste succes wilden de broers een ballon op grote schaal ontwikkelen. Op 4 juni 1783 waren ze klaar. Ze hadden een ballon van stof gemaakt met een inhoud van zo’n 750 m3. De ballon werd gevuld met warmte van een vuur waarop wol en hooi werden verbrand. Onder publieke belangstelling werd de ballon in Annonay, nabij Lyon, losgelaten. De vlucht was een succes: hun uitvinding steeg bijna 2000 m de lucht in, wat tien minuten duurde.

Koninklijk publiek

In Parijs kreeg men lucht van de prestaties van de broers. Koning Lodewijk XVI verzocht om de ballon in Versailles te demonstreren. De gebroeders Montgolfiers stemden in en construeerden niet alleen een nieuwe, grotere ballon, maar lieten die ook de lucht in gaan met een schaap, een eend en een haan als vracht. Dit was niet alleen een imposante demonstratie, maar er was nu ook bewezen dat levende wezens de opstijging konden overleven zonder nadelige gevolgen. De lancering vond plaats op 19 september 1783 en hoewel de vlucht kort duurde, dreef de ballon over een afstand van 4 km op een hoogte van zo’n 500 m. De dieren bleven ongedeerd. Zo was een begin gemaakt met het vervullen van een eeuwenoude droom van de mensheid: vliegen. De vrijwilligers die de reis naar het onbekende wilden maken, waren bevriend met de Montgolfiers: Jean-Frainois Pilátre de Rozier en> Frainois Laurent, marquis d’Arlandes. Joseph en Étienne construeerden een nog grotere ballon, die mensen zou kunnen dragen. Deze ballon was voorzien van een haard, zodat de reizigers hun hoogte konden behouden.

Bemande vlucht

Op 21 november 1783 werd geschiedenis geschreven. De menselijke proefkonijnen werden op een 25 minuten durende vlucht boven Parijs gestuurd. Al stond er een grote menigte te kijken bij de lancering, toch zei de marquis D’Arlandes later: ‘Ik verbaasde me over de stilte en de afwezigheid van beweging bij onze lancering. Ik meende dat de mensen stomverbaasd waren en misschien vol ontzag zwegen bij dit vreemde spektakel: Tijdens de hele vlucht kwamen de twee niet hoger dan 50 tot 100 m, gedragen door een hooivuurtje, maar dat was hoog genoeg om boven de daken uit te komen, die toch akelig dichtbij waren. De vlucht duurde maar kort, maar besloeg ongeveer 5 km. Uiteindelijk belandde men in een veld aan de rand van de stad, ongedeerd en triomfantelijk. De beheersing van de lucht door de mens was begonnen. Het idee om dieren als testpiloot te gebruiken werd ook in praktijk gebracht toen de Spoetnik II door de Russen de ruimte in werd gezonden op 3 november 1957. Aan boord was het hondje Laika, de eerste hondachtige in de kosmos. Anders dan de dieren van de gebroeders Montgolfier echter overleefde Laika de reis niet.

Het erfgoed van de montgolfiers

De mens heeft er altijd van gedroomd om, net als de vogels, te vliegen. Van de Griekse mythe over de vleugels van Icants tot de ontwerpen van Da Vinci van een helikopter en andere vliegmachines is erover nagedacht, maar het werd onmogelijk geacht. Het lot van Icarus werd beschouwd als een waarschuwing aan degenen die de natuur willen tarten. Toen verschenen de Fransen Joseph-Michel Montgolfier en zijn broer Jacques-ttienne (1745-1799). Zij observeerden één eenvoudig natuurlijk verschijnsel en trachtten daar voordeel uit te halen. En zo realiseerden zij het ‘onmogelijke’.

1782 De Montgolfiers beginnen aan hun onderzoek of een met hete lucht gevulde ballon mensen de lucht in kan tillen. 4 juni 1783 Eerste openbare demonstratie van hun heteluchtballon in Annonay. 19 september 1783 Hun ballon voert een schaap, een eend en een haan mee onder het oog van Lodewijk XVI. 21 november 1783 De eerste bemande vlucht in de geschiedenis.