James Dewey Watson, Francis Crick

James Dewey Watson

Hawking probeerde de kwantumtheorie te verenigen met de gravitatietheorie

James Dewey Watson Geboren 1928

Een van de belangrijkste ontdekkingen van de 20ste eeuw werd nog interessanter omdat het verhaal erachter alle ingrediënten bevatte van een echt drama: een wedloop met de tijd voor een prijs die de wereld zou veranderen, winnaars en verliezers, persoonlijke conflicten, vooringenomenheid en een zweem van oplichterij.

De dubbele Helix

Het verhaal was zelfs zo goed dat James Dewey Watson, een van de hoofdrolspelers, het in 1968 publiceerde onder de titel De double helix. In plaats van de gelegenheid te gebruiken om de hoogopgelopen emoties en fricties van vijftien jaar eerder glad te strijken, gooide hij olie op het vuur met nieuwe details over de ambitieuze protagonisten, de strijd om de Nobelprijs, tegenwerkende autoriteiten en rancuneuze bijfiguren. Het meest onheuse portret was waarschijnlijk dat van Rosalind Franklin, die slechts een bijrolletje kreeg toebedeeld terwijl zij de cruciale ontdekking had gedaan. Maar dat maakte de legende natuurlijk alleen maar mooier.
Het wetenschappelijke inzicht waar het hele verhaal om draaide, is misschien minder dramatisch, maar nauwelijks minder interessant. Begin 1953 kondigden de Amerikaan Watson en zijn Engelse collega Crick aan dat ze, vrijwel letterlijk, het geheim van het leven hadden ontrafeld. Ze hadden ontdekt dat DNA, waarvan bekend was dat het de erfelijke informatie van het leven bevatte, de structuur van een ‘dubbele helix’ had. En dat het door die structuur zijn geheimen zo succesvol kon doorgeven.

Het geheim van DNA

Het geheim van DNA wordt grotendeels gevormd door de vier basen die erin voorkomen: adenine (A), cytosine (C), guanine (G) en thymine (T). Erwin Chargaff (1905-2002) had ze eerder al onderzocht en gemeten. Hij ontdekte dat C en G altijd in dezelfde hoeveelheden voorkwamen, wat ook gold voor A en T. Watson en Crick vermoedden dat dit op een of andere wederzijdse aantrekking wees, dat de basen paren vormden met een vaste partner in de ‘ruggengraat’ van het DNA-molecuul. Ze leiden uit deze theorie gaandeweg een structuur af, maar konden niet verklaren hoe het DNA-molecuul zijn informatie zo accuraat doorgeeft. Toen kreeg Watson de cruciale röntgenfoto’s van Franklin te zien. Ze werden hem stiekem getoond door Maurice Wilkins (geboren 1916), een collega van Franklin aan de Universiteit van London. ‘Zodra ik de foto zag; zei Watson later, ‘viel mijn mond open: DNA had een spiraalvorm, een dubbele zelfs, zoals ze spoedig zouden ontdekken, en de volgende maanden zou het tot Watson en Crick doordringen waarom dat zo belangrijk was. Als DNA zijn informatie moet delen, maken de twee strengen zich los van elkaar; het DNA heeft zich dan in twee helften gesplitst. Daardoor zijn de gehalveerde ‘sporten’ van de ladder, die A, C, G of T bevatten, ‘ongebonden’. Ze completeren zich met de bijpassende basen uit het omringende materiaal in de cel en zo ontstaan twee perfecte kopieën van het origineel. Het was schitterend in al zijn eenvoud en de ontdekking maakte Watson en Crick wereldberoemd.

Fundament van de genetica

Watson, Crick en, enigszins controversieel, Wilkins kregen in 1962 de Nobelprijs voor geneeskunde. Toen was Franklin al dood. Maar de hele controverse over de ontdekking was, vooral door Watsons boek, nog lang niet voorbij. De ontdekking van de dubbele helix was het beginpunt van het wetenschappelijk onderzoek van DNA. De kennis over genetische informatie zou in de tweede helft van de 20ste eeuw zeer snel groeien. Dat zou tot allerlei nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden leiden, die ook weer ethische problemen met zich meebrachten, zoals genetische modificatie, klonen en het gebruik van genetisch bewijsmateriaal bij rechtszaken.

Het erfgoed van Watson

De ontdekking van de dubbele helix was het beginpunt van het wetenschappelijk onderzoek van DNA. De kennis over het genetisch materiaal zou enorm toenemen in de tweede helft van de 20ste eeuw.
Behalve voordelen leverde deze radicale doorbraak ook ethische dilemma’s op over genetische modificatie van voedsel en dieren, de mogelijkheid om te klonen en het gebruik van genetische informatie bij rechtszaken. Vooral Crick, Watsons collega, zou doorgaan met zijn werk en nog meer wetenschappelijke bijdragen leveren aan het onderzoeksgebied van de genetica.

1947 Watson studeert op 19-jarige leeftijd af aan de Universiteit van Chicago. 1953 Samen met Francis Crick oppert Watson dat DNA-moleculen de structuur van een dubbele helix hebben. 1962 Ontvangt de Nobelprijs voor geneeskunde, met Francis Crick en Maurice Wilkins.

1962 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde “Voor hun ontdekkingen betreffende de moleculaire structuur van nucleïnezuren en diens significantie voor de informatieoverdracht in het leven. Francis Crick,
James Watson en Maurice Wilkins

Author: Y Comak