Heinrich Rudolf Hertz

Heinrich Rudolf Hertz

De term ‘hertz’ komt iedereen die wel eens naar de radio luistert bekend voor

Heinrich Rudolf Hertz 1857-1894

Hertz kwam uit een welgestelde familie en begon zijn studie aan de Universiteit van München. In 1878 ging hij naar de Universiteit van Berlijn, waar hij in 1880 afstudeerde, op 23-jarige leeftijd. In 1885 werd hij professor in de natuurkunde aan de Technische Hogeschool van Karlsruhe en hij aanvaardde eenzelfde leerstoel aan de Universiteit van Bonn in 1889. Hij had zijn meest memorabele wetenschappelijke werk toen al gedaan. Vijf jaar later overleed hij aan een bloedvergiftiging – de beroemde geleerde is maar 36 jaar oud geworden.

Maxwells voorspellingen

De experimenten die Hertz beroemd maakten, deed hij in 1888. Hij was al drie jaar met de planning en uitvoering ervan bezig – maar in theorie al veel langer. Zijn professor raadde hem in 1879, tijdens zijn studie, aan om experimenteel onderzoek te doen naar een onderwerp dat hij uiteindelijk ook zou bestuderen, maar het kostte hem verscheidene jaren om de apparatuur en faciliteiten te krijgen die hij nodig had voor die experimenten. James Clerk Maxwells belangrijke voorspelling dat er bijna zeker andere vormen van elektromagnetische straling moesten zijn die zich gedroegen als infrarood, ultraviolet en normaal licht, straling die toen nog onbekend was en later zou worden ontdekt, lag eraan ten grondslag. Hertz stelde: als dit waar was, kon hij een apparaat maken dat deze elektromagnetische straling moest kunnen waarnemen. Hij ontwikkelde een machine met een elektrisch circuit waarin een gat zat waar een vonk langs kon als hij het circuit wilde sluiten. Hij meende dat wanneer Maxwells theorie klopte er een machine gevoelig genoeg moest zijn om de elektromagnetische golven die de vonk uitzond op te pakken, en daarom maakte hij iets dat leek op een antenne. Hij zette dit tegenover de kamer waarin het apparaat stond en inderdaad, de antenne ving stralen op. Deze noemde hij `Hertziaanse golven’. In feite had hij radiogolven ontdekt.

De snelheid van radiogolven

Verdere experimenten toonden aan dat de radiogolven precies de snelheid hadden die Maxwell voorspeld had. Net als andere vormen van elektromagnetische straling bewogen ze zich met de snelheid van het licht. Ze konden worden weerkaatst en gebroken en net zo aan het trillen worden gebracht als andere golven. Ze waren een fenomeen en een uitvinding op zich, maar Hertz’ ontdekking van de radiogolven en hun eigenschappen was minstens zo belangrijk omdat die op experimentele wijze aantoonde dat Maxwell gelijk had gehad toen hij stelde dat licht, en ook warmte, straling afgaf die elektromagnetisch was.

De ontdekking van marconi

Helaas leefde Hertz niet lang genoeg om de ontdekking van iemand die door zijn verhandeling was geïnspireerd, Guglielmo Marconi (1874-1937), mee te maken. Deze Italiaan zond aan het eind van de 19de eeuw radiosignalen uit over steeds grotere afstanden, en het lukte hem in 1901 om een signaal over de Atlantische Oceaan heen te zenden, van Ierland naar de VS.

Het erfgoed van Hertz

Zijn achternaam is tot op de dag van vandaag bekend over de hele wereld. Als eerbetoon aan de verrichtingen van Heinrich Rudolf Hertz werd de SI-eenheid van frequentie, de hertz, naar hem genoemd. Het feit dat de meeste mensen zijn naam zien als ze een radio aanzetten, zegt wel iets over wat hij heeft bereikt. Misschien is het minder bekend dat de beroemde Duitse natuurkundige zijn baanbrekende ontdekkingen deed toen hij nog zeer jong was. Hij stierf al op 36-jarige leeftijd.

1878 Hertz begint zijn studie aan de Universiteit van Berlijn. 1880 Behaalt zijn doctoraal. 1885 Wordt professor in de natuurkunde aan de Technische Hogeschool van Karlsruhe. 1888 Ontdekt radiogolven.

Author: Y Comak