Frederick Banting

In de tijd van aids en ebola vergeet men wel eens dat diabetes ook een dodelijke ziekte was

Frederick Banting 1891-1941

Tot het begin van de twintigste eeuw was diabetes een genadeloze ziekte. In 1921, na slechts enkele maanden van experimenteren, bereikte de Canadees Frederick Grant Banting een doorbraak in de behandeling, die haast van de ene op de andere dag miljoenen mensen de kans op genezing bood. Banting was in 1916 afgestudeerd in de geneeskunde aan het Victoria College in Toronto. In 1920, nadat hij in de Eerste Wereldoorlog het Militaire Kruis had verdiend voor betoonde moed, begon Banting een praktijk in London, Ontario. Tegelijkertijd begon hij met zijn onderzoek aan de plaatselijke medische opleiding.

Eerste onderzoek

Eerder onderzoek had aangetoond dat er bijna zeker een relatie was tussen de pancreas en diabetes, maar op dat moment was nog niet
duidelijk wat deze was. We weten nu dat een hormoon in de alvleesklier de glucoseopname in het bloed controleert. Bij diabetici werkt deze functie niet en zij sterven op den duur aan de ongecontroleerde suikerstofwisseling. Banting had deze kennis niet, maar vermoedde dat de oorzaak ergens in deze richting lag. Hij richtte zich bij zijn onderzoek op de gebieden in de alvleesklier die de Eilandjes van Langerhans worden genoemd. Banting dacht dat dit de meest waarschijnlijke plek was waar het hormoon dat het glucoseniveau in het lichaam controleerde werd geproduceerd. Hij vermoedde dat als het hormoon kon worden geïsoleerd, het gebruikt kon worden bij de behandeling van diabetici.

Banting en best

In 1921 begon Banting aan een reeks proeven samen met Charles Herbert Best (1899-1978), onderzoeksmedewerker aan de Universiteit van Toronto en assistent van professor John James Rickard MacLeod (1876-1936). De twee kregen van MacLeod een laboratorium op de universiteit en een paar honden om hun experimenten mee te doen. Ze isoleerden weefsel van de Eilandjes van Langerhans in de alvleesklier van de honden nadat ze ervoor hadden gezorgd dat er geen andere stoffen uit de alvleesklier bij konden komen, in een poging om een zo zuiver mogelijke monster te verkrijgen. De wetenschappers verwijderden daarna de alvleesklier bij enkele honden, in de hoop diabetes te veroorzaken. Dit gebeurde, waarna de volgende stap was om de honden te behandelen met hun extract. Het werkte. De symptomen van de ziekte waren onder controle.

Productie van insuline

Na dit succes besloten Banting en Best om de stof die ze hadden geïsoleerd verder te zuiveren voordat ze hem op mensen toepasten. Deze taak werd uitgevoerd door de biochemicus James Bertram Collip (1892-1965) en het resultaat werd insuline genoemd. De proeven op mensen die in 1923 volgden hadden onmiddellijk effect. Patiënten die waren opgegeven werden beter en de behandeling van diabetes kon plaatsvinden zonder dat de patiënten er veel last van hadden in hun dagelijks leven. In hetzelfde jaar werd begonnen met de industriële productie van insuline uit de alvleesklier van varkens en konden patiënten uit de hele wereld profiteren van het geneesmiddel. Banting kreeg in 1923 de Nobelprijs voor de geneeskunde. Hij moest hem delen met MacLeod, die slechts weinig had bijgedragen aan de ontdekking, maar niet met Best, die er actief bij betrokken was geweest. Om het evenwicht te herstellen deelde Banting een deel van zijn prijzengeld met Best en MacLeod gaf een deel aan Collip.
Het moedige gedrag van Banting in de Eerste Wereldoorlog kreeg een vervolg in de Tweede Wereldoorlog, waarin Banting onderzoek deed naar de effecten van gifgassen. Hij kwam om het leven toen het vliegtuig waarmee hij van Canada naar Engeland zou vliegen neerstortte.

Eén ontdekking redt miljoenen het leven

Terwijl veel wetenschappers in dit boek bekend staan om verschillende ontdekkingen of uitvindingen, zijn anderen even beroemd om slechts één ontdekking. Dit is het geval met Frederick Banting. Wie denk aan een dodelijke ziekte, komt al snel uit bij aids of ebola. Het is moeilijk om diabetes in dezelfde categorie te zien. Toch betekende voor de ontdekking van insuline de constatering van diabetes het doodvonnis voor de miljoenen die deze ziekte kregen. Dankzij sir Frederick Banting is dit niet meer het geval.

1916 Banting studeert af in de geneeskunde aan het Victoria College in Toronto en neemt dienst bij het Canadian Army Medical Corps. 1918 Ontvangt het Military Cross voor zijn moed. 1921 Bestudeert samen met Charles Best de rol van de alvleesklier in diabetes. 1923 Ze produceren en patenteren insuline; ontvangen de Nobelprijs voor geneeskunde. 1939 Neemt bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog weer dienst in het Canadese leger als legerarts. 1941 Komt om het leven als het vliegtuig dat hem naar Engeland moet brengen bij Newfoundland neerstort.

1923 Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde”Voor de ontdekking van insuline”