De gebroeders Wright

De gebroeders Wright beseften al snel dat zweefvliegtuigen niet te sturen waren

De gebroeders Wright, Wilbur 1867-1912 Orville 1871-1948

De gebroeders Wright waren niet altijd in de vliegerij geïnteresseerd. Hun eerste gezamenlijke project, nadat ze van school kwamen, was het opzetten van hun eigen krant. Later richtten ze zich op fietsen en openden hun eigen fabriek annex winkel. Pas na 1896 werd vliegen hun object van interesse. Anderen hadden al zweefvliegtuigen gemaakt en het was de dood na een crash van een van de vroege pioniers, de Duitser Otto Lilienthal (1848-1896) die hun belangstelling in eerste instantie in die richting stuurde. Lilienthal had belangrijke voortgang geboekt in de aërodynamica, daarom begonnen de broers zijn en andermans inzichten te bestuderen.

Controlesysteem

De Wrights ontdekten al snel dat veel van de pioniers in het zweefvliegen zich richtten op constructie, wat ten koste ging van het controlesysteem. Dus begonnen ze systematisch te experimenteren met controlemechanismen op den duur ook mechanismen om op te stijgen, die de vleugels van hun vliegtuig lieten bewegen, dit geïnspireerd op de vlucht van de vogels die ze observeerden toen ze naar aërodynamische oplossingen in de natuur zochten.

Aërodynamica onder de knie

De Amerikaanse broers hielden zich ook bezig met het bouwen en testen van onbemande zweefvliegtuigen, die ze na elk experiment verbeterden. In 1900 hadden ze een bemande zweefvlieger gebouwd. Voor verder onderzoek bouwden ze in 1901 een windtunnel en een jaar later hadden ze het beste zweefvliegtuig ter wereld gebouwd. Het was daarom bijna onvermijdelijk dat ze, nu ze de constructie van een vliegtuig onder de knie hadden, de volgende logische stap snel zouden nemen: een motor aan hun uitvinding toevoegen. Voordat ze dat konden doen, echter, moesten ze een manier zien te vinden om de elektrische kracht van de motor om te zetten in voorwaartse kracht. Die vonden ze ook: de propeller. De broers testten verschillende prototypen van de propeller, die ze zagen als een aantal bewegende vleugels die om een vaste as draaiden, tot ze eindelijk tevreden waren. Daarna bouwden ze een eigen motor, van 12 paardenkracht, die twee propellers aandreef en bevestigden hem aan hun tweedekker, The Flyer. De eerste succesvolle bemande vlucht in een gemotoriseerd vliegtuig vond plaats, zoals al hun experimenten, in Kitty Hawk, North Carolina, op 17 december 1903. Wilbur had een paar dagen eerder een mislukte poging gedaan, dus was het Orville die als eerste de lucht in ging op deze manier. Zijn eerst vlucht kwam zo’n 40 m tot zijn einde. Aan het eind van de dag hadden ze beiden langere vluchten gemaakt.

Het vliegtuig in opkomst

De volgende jaren werkten de broers aan een verbeterde versie van hun vliegtuig, wachtend tot ze een betrouwbaarder model hadden voordat ze het aan het publiek toonden. Het was dan ook pas in 1908 dat ze hun machines in het openbaar lieten zien: Wilbur demonstreerde er een in Frankrijk en Orville in Virginia, VS, een paar dagen na elkaar. Het was een succes, want binnen een jaar hadden de broers genoeg steun om hun vliegtuig in productie te kunnen nemen, en met succes, zowel in Amerika als in Europa. Wilbur liep in 1912 tyfus op en overleed daaraan. Hij liet de zaak na aan Orville, die er een vermogen aan verdiende toen hij hem in 1915 verkocht.

Overige wapenfeiten

Hoewel de mensheid al meer dan honderd jaar kon vliegen voordat Orville Wright en zijn oudere broer Wilbur (1867-1912) zich ermee begonnen te bemoeien, was het altijd een probleem geweest om de volgende logische stap te zetten. Duizenden jaren had de mensheid ervan gedroomd om te kunnen vliegen, totdat de Montgolfiers die wens hadden vervuld met hun heteluchtballon in 1783. Die werkte op het principe dat sommige gassen lichter zijn dan lucht en daardoor iets als een ballon kunnen laten opstijgen. De eeuw erna fantaseerden uitvinders over een andere onbereikbare droom; gemotoriseerde vluchten met machines die ‘zwaarder dan de lucht’ zijn. Velen probeerden het in de 19de eeuw – en ze faalden. Toen kwamen de gebroeders Wright met een geheel nieuwe aanpak en in 1903 hadden ze het eerste gemotoriseerde vliegtuig ter wereld uitgevonden – en op zijn bruikbaarheid getest.

4 juni 1783 Montgolfier toont voor het eerst in het openbaar zijn heteluchtballon. 1896 De Duitser Otto Lilienthal sterft tijdens een zweefvliegongeluk. Dit wekt de serieuze interesse van de broers Wrights in het vliegen. 17 december 1903 Orville maakt een eerste gemotoriseerde vlucht met ‘The Flyer’. 1908 De gebroeders Wright tonen hun verbeterde machine aan het publiek. 8 augustus 1908 Eerste openbare vlucht van de broers in Europa, in Le Mans, Frankrijk.