stephen-hawking

Stephen Hawking

Stephen Hawking probeerde de quantumtheorie te verenigen met gravitatietheorie Stephen Hawking 1942-2018 Stephen Hawking is een van de belangrijkste, en in ieder geval een van de beroemdste theoretische natuurkundigen van de laatste vijftig jaar. Hij staat bekend om zijn pogingen de algemene relativiteitstheorie van Albert Einstein (1879-1955) uit te breiden en leverde nieuwe inzichten op […]

Rosalind Franklin

Rosalind Franklin

Rosalind Franklin was de miskende hoofdspeler van de genetica Rosalind Franklin 1920-1958 Weinig verhalen in de geschiedenis van de wetenschap zijn zo fascinerend als dat van de wedren om de structuur van DNA te ontrafelen. De sleutel tot het begrip van desoxyribonucleïnezuur, dat mede de informatiedragende chromosomen vormt, was de sleutel tot het begrip van […]

Jonas Salk

Jonas Salk

Degene die een vaccin tegen polio kon vinden, was op slag een nationale held Jonas Salk 1914-1995 Halverwege de 19de eeuw was de medische wetenschap zo ver gevorderd dat veel ziekten door een vaccin konden worden voorkomen of effectief konden worden behandeld. Een ziekte waartegen nog geen aanpak bestond, was polio, welke ziekte extra wreed […]

Alan Turing

Alan Turing

On computable numbers van Turing is het begin van het computertijdperk Alan Turing 1912-1954 Alan Turing, de visionaire wetenschapper wiens naam voor altijd onlosmakelijk verbonden zal zijn met de computer, was eerst en vooral een uitnemend wiskundige. Als reactie op het `onvolledigheidstheorema’ van Kurt Giidel (1906-1978) ontwierp Turing een hypothetische computer als hulpmiddel voor de […]

Edward Teller

Edward Teller

Teller was een belangrijke voorstander van de waterstofbom en het ‘Star Wars’-project Edward Teller 1908-2003 Er is weinig dat de psyche van de wereld meer kan hebben beroerd dan de in 1945 op Japan afgeworpen atoombommen. De omvang en de afschuwelijke gevolgen van de twee bombardementen op Hiroshima en Nagasaki overtuigden de meesten er wel […]

Frank Whittle

Frank Whittle

Whittle besefte het belang van een toestel dat met hoge snelheid op grote hoogte kon vliegen Frank Whittle 1907-1996 De gebroeders Wright hadden in 1903 de wereld het vliegtuig geschonken, waarna de afstanden op de aardbol geringer waren geworden. Hoewel de ontwikkeling van propeller-toestellen de tientallen jaren daarna niet stilstond, leek de luchtvaart toentertijd nog […]

Robert Oppenheimer

Robert Oppenheimer

‘Ik ben de dood geworden, de vernietiger van werelden’ Robert Oppenheimer 1994-1967 Ik ben de Dood geworden, de vernietiger van werelden: Dat waren dewoorden van Robert Oppenheimer, een citaat uit de Bhagavad-Gita,nadat hij de eerste test van de atoombom had gezien. Zijn woorden gaven de zware last weer die velen van de belangrijkste natuurwetenschappers tijdens […]

Edwin Hubble

Edwin Hubble

Toen Edwin Hubble de afstand van de sterrenstelsel tot de aarde mat, ontdekte hij dat ze wegvluchten Edwin Hubble 1889-1953 De man die een compleet nieuw beeld gaf van de zeepbel waarin we leven was bijna verloren gegaan voor de astronomie. Zijn oorspronkelijke belangstelling ging uit naar boksen en rechten. Tijdens zijn studie astronomie en […]

Henry Moseley

Henry Moseley

Jonggestorven in Gallipoli, verdient Moseley een plaats tussen de groten van de wetenschap Henry Moseley 1887-1915 Er waren verschillende toekomstige Nobelprijswinnaars die met Ernest Rutherford werkten aan de Universiteit van Manchester enkele jaren voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Een van hen die deze prijs had kunnen winnen, maar van een veelbelovende wetenschappelijke carrière […]

Niels Bohr

Niels Bohr

Elektronen bestonden alleen in ‘vaste’ banen, waar ze geen energie uitstraalden Niels Bohr 1885-1962 Er zijn niet veel 20ste-eeuwse natuurkundigen die in één adem worden genoemd met Albert Einstein (1879-1955), maar de Deen Niels Bohr is een van hen. Hij leverde een belangrijke bijdrage aan de quantumtheorie van Max Planck (1858-1947), loste problemen op met […]

Robert Goddard

Robert Goddard

‘Ieder visioen is bespottelijk tot het werkelijkheid wordt’ Robert Goddard 1882-1945 Niet zelden was de droom van gisteren de hoop van vandaag en de realiteit van morgen.’ (Robert Hutchings Goddard, 1904). Dit is waarschijnlijk niet de gedachte van de gemiddelde eindexamenleerling, maar de pionier van de moderne rakettechnologie was nooit een gemiddelde leerling. Vanaf zijn […]

Albert Einstein

Albert Einstein

‘Wetenschap zonder religie is lam; religie zonder wetenschap is blind’ Albert Einstein 1879-1955 Het invloedrijkste van de drie artikelen die Einstein in 1905 publiceerde, was zonder twijfel dat over de ‘speciale’ relativiteitstheorie. Hierin werd de idee geformuleerd dat de natuurwetten gelijk zijn voor verschillende waarnemers, waar die zich ook bevinden, zolang ze ten opzichte van […]

De gebroeders Wright

De gebroeders Wright

De gebroeders Wright beseften al snel dat zweefvliegtuigen niet te sturen waren De gebroeders Wright, Wilbur 1867-1912 Orville 1871-1948 De gebroeders Wright waren niet altijd in de vliegerij geïnteresseerd. Hun eerste gezamenlijke project, nadat ze van school kwamen, was het opzetten van hun eigen krant. Later richtten ze zich op fietsen en openden hun eigen […]

Leo Baekeland

Leo Baekeland

Leo Baekeland joeg de Amerikaanse droom na en werd daar rijkelijk voor beloond Leo Baekeland 1863-1944 Leo Baekeland werkte eerst als chemicus voor een fotobedrijf en begon in 1891 een eigen fotolaboratorium. In 1893 startte hij met de fabricage van fotopapier, dat hij de naam Velox gaf, en zes jaar later werd zijn bedrijf gekocht […]

Sigmund Freud

Sigmund Freud

‘Droomduiding is de koninklijke weg naar de onbewuste activiteiten van de geest’ Sigmund Freud 1856-1939 Sigmund Freud heeft tot op de dag van vandaag veel invloed op de wetenschap. Toch zijn de methoden van de man die de wereld veranderde op zijn best onwetenschappelijk en op zijn slechtst simplistisch, vinden sommige critici. Psychologen en psychiaters […]

Nikola Tesla

Nikola Tesla

Nikola Tesla raakte geïnteresseerd in het idee om elektriciteit draadloos te transporteren Nikola Tesla 1856-1943 Er waren niet veel tijdgenoten van Thomas Edison (1847-1931) die hem met succes bestreden, maar een van de personen die daarin slaagden was een voormalige werknemer van de grote uitvinder. Nikola Tesla, een elektrotechnisch ingenieur die in het huidige Kroatië […]

Thomas Alva Edison

Thomas Alva Edison

‘Tot de mens een grashalm kan namaken, lacht de natuur om “wetenschappelijke” kennis’ Thomas Alva Edison 1847-1931 Thomas Alva Edison, die van Nederlandse herkomst was, deed niet alleen tal van wereldberoemde uitvindingen, maar zou ook hebben gezegd: ‘Genialiteit is 1 procent inspiratie en 99 procent transpiratie: Deze uitspraak is een treffende samenvatting van zijn arbeidsethos. […]

Dmitri Mendelejev

Dmitri Mendelejev

Dmitri Mendelejev , de ontdekker van het periodiek systeem, verloor de Nobelprijs met één stem Dmitri Mendelejev 1834-1907 Dmitri Mendelejev werd geboren als laatste kind in een groot gezin uit Tobolsk in Siberië. Zijn blinde vader kon het gezin niet onderhouden en daarom dreef zijn moeder een glasfabriek. In deze situatie kreeg Mendelejev slechts gebrekkig […]

Alfred Nobel

Alfred Nobel

Toen Alfred Nobel zijn fabriek niet mocht herbouwen, zette hij zijn onderzoek voort op een boot Alfred Nobel 1833-1896 Alfred Bernhard Nobel is een bijzonder persoon in dit webpagina. Zijn onderzoek en uitvindingen waren belangrijk, maar op zich misschien niet voldoende om hier vermeld te worden. Het feit echter dat zijn naam door de naar […]

James Clerk Maxwell

James Clerk Maxwell

‘De meeste diepgaande en vruchtbaarste ideeën sinds Isaac Newton’ James Clerk Maxwell 1831-1879 De Schotse natuurkundige James Clerk Maxwell verrichtte zijn baanbrekende werk aan elektromagnetisme vooral in de jaren zestig van de 19de eeuw, toen hij hoogleraar was aan King’s College in London. Hij onderzocht Faradays elektrische en magnetische krachtvelden en begon een verklaring te […]

William Thomson Kelvin

William Thomson Kelvin

De kelvin temperatuurschaal definieert het absolute nulpunt als -273 ⁰C William Thomson Kelvin 1824-1907 De Schot William Thomson was duidelijk al vroeg voorbestemd voor grote dingen: als tienjarige werd hij toegelaten tot de Universiteit van Glasgow. Na daar natuurwetenschappelijke onderwerpen te hebben gestudeerd ging hij naar Cambridge, waar hij in 1845 afstudeerde. Het jaar daarop […]

Jean Joseph Lenoir

Jean Joseph Lenoir

‘Als ik groot ben, ga ik machines uitvinden, machines die helemaal alleen werken’ Jean Joseph Lenoir 1822-1900 Het is nauwelijks te geloven dat de inwendige verbrandingsmotor, die tegenwoordig het hart vormt van elke auto, al in 1680 werd geschetst door de vermaarde Nederlandse wetenschapper Christiaan Huygens (1629-1695). In dat jaar maakte hij een ontwerp van […]

Louis Pasteurs naam is vooral bekend vanwege het door hem ontwikkelde pasteurisatieproces. Hoewel Louis Pasteur scheikundige was, lagen zijn belangrijkste prestaties op medisch gebied en hij wordt door velen gezien als de belangrijkste 19de-eeuwse medische onderzoeker. Zijn faam is vooral gebaseerd op zijn ontwikkeling van een vaccin tegen hondsdolheid. Na de vondst door Edward Jenner (1749-1823) van een vaccin tegen pokken, aan het eind van de 18de eeuw, was er weinig werk meer verricht aan de ontwikkeling van een vergelijkbare behandeling voor andere ziekten. In 1880 slaagde Pasteur er echter in een toevallige gebeurtenis in zijn laboratorium te gebruiken om de ontwikkeling van vaccins een systematische, wetenschappelijke basis te geven. Bacteriën in kippen Een kweek hoendercholerabacteriën was per ongeluk lange tijd onverzorgd gebleven. Toen Pasteur deze bacteriën injecteerde bij kippen, merkte hij op dat ze de ziekte die erdoor wordt veroorzaakt niet of alleen in lichte vorm kregen. Toen hij dezelfde kippen later injecteerde met gezonde bacteriën, overleefden ze, terwijl andere kippen die de eerdere behandeling niet hadden gekregen snel stierven. Pasteur trok een parallel met het werk van Jenner en ging hetzelfde toepassen bij andere ziekten. Hondsdolheid en pasteurisatie In 1882 had hij een succesvol vaccin tegen miltvuur ontwikkeld, een ziekte die zelden mensen trof, maar die hele kudden schapen en runderen kon doden. In 1885 beschikte hij over een vaccin afkomstig uit ruggengraten van geïnfecteerde konijnen - waarmee hij dieren behandelde tegen hondsdolheid. Pasteur overwon zijn aarzeling om het op mensen uit te proberen toen de negenjarige Joseph Meister bij hem werd gebracht. De jongen was een aantal malen gebeten door een dolle hond. Pasteur gaf hem een injectie met het nieuwe vaccin, waarna het kind in leven bleef. Dit succes werd bekend en in het volgende jaar kregen meer dan 2500 . besmette patiënten dezelfde behandeling. Als gevolg daalde het sterftecijfer tot minder dan 1 procent. Pasteurs ontdekking bracht hem niet alleen roem en aanzien, maar had ook als gevolg dat andere wetenschappers op zoek gingen naar vaccins, en voor het eind van de eeuw waren er diverse ontwikkeld. Al eerder was de verspreiding van tuberculose en tyfus verminderd door de toepassing van het pasteurisatieproces. Dat had Pasteur ontwikkeld tijdens zijn bestudering van het gisten van melk en alcohol. Door microscopisch onderzoek en. andere experimenten toonde hij aan dat gisting meer inhield dan alleen een chemisch proces, zoals in die tijd meestal werd gedacht. Hij toonde aan dat de aanwezigheid van micro-organismen nodig is voor gisting. Hij ontdekte ook dat gevaarlijke bacteriën in melk, zoals de veroorzakers van tuberculose en tyfus, vernietigd werden door de vloeistof ongeveer een halfuur te verhitten bij 63 °C. Dit is het pasteurisatieproces en wordt nog steeds toegepast op melk. In dezelfde tijd toonde Pasteur ook afdoende aan dat de generatio spontanea-theorieën, die al eeuwen bestonden, onjuist waren. Hij liet zien dat een gesteriliseerde vloeistof die niet was blootgesteld aan microben in de lucht onaangetast bleef, terwijl de vloeistof bedierf zodra hij ermee in contact kwam. Na 1865 hielp Pasteur de Franse zijde-industrie. Hij onderzocht ziekten die de zijderupsen decimeerden en deed aanbevelingen om ze te voorkomen. Hij droeg in het begin van zijn loopbaan ook bij aan de ontdekking van asymmetrische moleculen in verbindingen. Pasteur gebruikte verder een op de pasteurisatie gelijkende methode om het gistingsproces bij de vervaardiging van wijnen en bieren te verbeteren. Ter nagedachtenis aan Pasteur Toen Pasteur stierf was hij wereldberoemd en de lofprijzingen stroomden binnen. Een dramatisch gebaar volgde een halve eeuw later. De negenjarige jongen Joseph Meister, die door Pasteur was gered van de hondsdolheid, was conciërge geworden van het Institut Pasteur (gesticht in 1888), waar de wetenschapper was begraven. In 1940 bezetten de nazi's Parijs en bevalen ze Meister om Pasteurs graftombe te openen, omdat ze die wilden onderzoeken. Meister verkoos echter zelfmoord boven zijn medewerking aan de grafschennis. 1862 Pasteur publiceert zijn Mémoire sur les corpuscles organisés qui existent dans l'atmosphère ('verhandeling over de georganiseerde deeltjes die in de atmosfeer bestaan'), waarmee een eind komt aan eeuwen discussie over generatio spontanea. 1880 Een toeval leidt tot Pasteurs ontwikkeling van vaccins. 1882 Pasteur produceert een succesvol vaccin tegen miltvuur. 1885 Past met succes zijn hondsdolheidvaccin toe op een negenjarige jongen, Joseph Meister.

Louis Pasteur

Het pasteurisatieproces droeg veel bij aan de verbetering van het gisten van wijn en bier Louis Pasteur 1822-1895 Louis Pasteurs naam is vooral bekend vanwege het door hem ontwikkelde pasteurisatieproces. Hoewel Louis Pasteur scheikundige was, lagen zijn belangrijkste prestaties op medisch gebied en hij wordt door velen gezien als de belangrijkste 19de-eeuwse medische onderzoeker. Zijn […]

James Joule

James Joule

De ontdekker van de eerste hoofdwet van de thermodynamica was bierbrouwer van beroep James Joule 1818-1920 Tot diep in de 19de eeuw begrepen wetenschappers nog niet goed wat warmte precies was. Algemeen werd aangenomen dat warmte een soort tijdelijke vloeistof – `calorique’ of warmtestof genaamd – was, die werd vastgehouden door of vrijkwam uit materie. […]

Charles Darwin

Charles Darwin

De ontdekker van de eerste hoofdwet van de thermodynamica was bierbrouwer van beroep Charles Darwin 1809-1881 De kiem voor Darwins prestaties werd gelegd tijdens expeditie van de Beagle (1831-1836), die delen van de kustlijn van Zuid-Amerika en eilanden in de Grote Oceaan in kaart moest brengen. Darwin, die in die tijd theologie studeerde, was steeds […]

Michael Faraday

Michael Faraday

Michael Faraday werd door Albert Einstein beschouwd als één van de invloedrijkste natuurkundigen Michael Faraday 1791-1867 Michael Faraday wordt gezien als een van de grootste experimentele wetenschappers uit de geschiedenis. Albert Einstein (1879-1955) beschouwde hem als een van de belangrijkste natuurkundigen die ooit hadden geleefd. Desondanks was het alleen aan enkele toevallige gebeurtenissen in zijn […]

Joseph Gay Lussac

Joseph Gay Lussac

Joseph Gay Lussacs experimenten waren beroemd door het spectaculaire karakter ervan Joseph Gay Lussac 1778-1850 In 1809 ontsnapte de Fransman Joseph-Louis Gay-Lussac ternauwernood aan de dood. Hij had grote hoeveelheden natrium en kalium gemaakt, nadat de Engelsman Humphry Davy deze elementen voor het eerst met succes had geïsoleerd, en begon ze te gebruiken bij andere […]

Amedeo Avogadro

Amedeo Avogadro

Amedeo Avogadro’s theorie werd, ondanks het cruciale belang, totaal genegeerd tijdens zijn leven Amedeo Avogadro 1776-1856 Stel je voor dat je een groot deel van je leven enthousiast besteedt aan wetenschappelijk werk en dat je bijdrage aan de vooruitgang ervan uit één enkele prestatie of theorie bestaat. Dat is iets wat heel wat wetenschappers overkomt, […]

André Marie Ampére

André Marie Ampére

André Marie Ampére, de grondlegger van het elektromagnetisme, had geen gelukkig leven André Marie Ampére 1775-1836 De Deen Hans Christian Oersted (1777-1851) was de eerste die liet zien dat een elektrische stroom een kompasnaald kon doen afbuigen, waarmee hij het verband tussen elektriciteit en magnetisme aantoonde. De Engelsman Michael Faraday (1791-1867) maakte als eerste gebruik […]

John Dalton

John Dalton

De atoomtheorie van John Dalton zou de basisprincipes van natuur en scheikunde veranderen John Dalton 1766-1844 Een groot deel van zijn leven was de Engelse quaker John Dalton voornamelijk geïnteresseerd in het weer. In het natte Cumbria waar hij woonde, hield hij van 1787 tot aan zijn dood een dagboek bij van alle meteorologische verschijnselen […]

Edward Jenner

Edward Jenner

Pokken was een meedogenloze ziekte, waar één op de vijf geïnfecteerden aan stierf Edward Jenner 1749-1823 De snelle ontwikkeling van de wetenschap in de 18de eeuw bracht niet alleen een verandering teweeg in het begrip dat mensen hadden van de wereld, maar was ook van invloed op hun dagelijks leven. Weinig wetenschappers zouden zo’n invloed […]

Alessandro Volta

Alessandro Volta

Om de stroomsterkte van zijn batterijen te meten, gebruikte Alessandro Volta zijn tong Alessandro Volta 1745-1827 Hoewel de studie van de elektriciteit vooruitgang begon te boeken dankzij het werk van Benjamin Franklin (1706-1790) en anderen, was er nog steeds geen betrouwbare manier om een elektrische stroom te produceren en op te slaan. Dit was een […]

Antoine Lavoisier

Antoine Lavoisier

Antoine Lavoisier, de belangrijkste Franse wetenschapper van zijn tijd, eindigde onder de guillotine Antoine Lavoisier 1743-1794 Hoewel anderen wellicht ook voor de titel in aanmerking komen, wordt de Fransman Antoine Lavoisier door de meesten beschouwd als de enige echte grondlegger van de moderne scheikunde. Weliswaar verrichtte hij vaak soortgelijk onderzoek als Henry Cavendish (1731-1810), Joseph […]

Joseph Montgolfier

Joseph Montgolfier

Door papier te verbranden kwamen de broers op het idee om een luchtballon te maken Joseph Montgolfier 1740-1810 De gebroeders Montgolfier, Joseph en Étienne, hadden veertien broers en zusters, en allen groeiden op nabij Lyon, waar hun vader een papierfabriek had. Het was hun opgevallen dat wanneer papier wordt verbrand boven open vuur, de verbrande […]

Charles de Coulomb

Charles de Coulomb

Charles de Coulomb meende dat elektriciteit en magnetisme twee aparte ‘fluïdums’waren Charles de Coulomb 1736-1806 Charles Augustin de Coulomb was telg van een prominente juristenfamilie in de Languedoc in Zuid-Frankrijk. Hij groeide op in Angouléme, de hoofdstad van de Angoumois. Het gezin Coulomb verhuisde naar Parijs, waar hij naar het Collège Mazarin ging. Hier kreeg […]

James Watt

James Watt

De ontwikkeling van de rotatiemotor zorgde voor de mechanisering van de industrie James Watt 1736-1819 James Watt wordt ten onrechte vaak beschouwd als degene die de stoommachine heeft uitgevonden. In werkelijkheid had Thomas Newcomen dit al een kwarteeuw eerder gedaan, nog voor Watt geboren was. De machines van Watt hebben echter veel meer invloed gehad. […]

Joseph Priestley

Joseph Priestley

Het wetenschappelijke werk van Priestley hield op na zijn gedwongen vertrek naar de VS Joseph Priestley 1733-1804 Joseph Priestley was niet in de eerste plaats een man van de natuurwetenschap, maar toch was hij een van de belangrijkste Britse experimenteel scheikundigen van de 18de eeuw. Hij was opgeleid als unitarische dominee en was zeer geïnteresseerd […]

Henry Cavendish

Henry Cavendish

Sommige ontdekkingen van Henry Cavendish waren hun tijden een halve eeuw vooruit Henry Cavendish 1731-1810 Hét voorbeeld van de krankzinnige, excentrieke geleerde is wel Henry Cavendish. Hij was lid van de Engelse adel en erfde halverwege zijn leven een enorme som geld. Dit geld gebruikte hij onder meer om zijn vreemde gedrag te bekostigen. Hij […]

Black Joseph

Joseph Black

Latente: materie absorbeert warmte terwijl de temperatuur gelijk blijft Joseph Black 1728-1799 Joseph Black werd geboren in Bordeaux als zoon van een wijnhandelaar en studeerde aan de universiteiten van Belfast en later Glasgow. In Glasgow was de bekende scheikundige William Cullen zijn studiebegeleider, al groeide hun relatie al spoedig uit tot die van professor en […]

Benjamin Franklin

Benjamin Franklin

Behalve zijn vele uitvindingen heeft Benjamin Franklin ook een bibliotheek en een universiteit nagelaten Benjamin Franklin 1706-1790 Benjamin Franklin bezat een zeldzame kwaliteit. Anders dan de meeste anderen in dit boek, wier uitzonderlijke talenten zich beperkten tot de wetenschap, blonk de Amerikaan Franklin uit op allerlei verschillende terreinen. In ‘een tijdsbestek van vijf jaar (1747-1752) […]

Daniel Fahrenheit

Daniel Fahrenheit

Daniel Fahrenheit bedacht de kwikthermometer, die voor de doorbraak in temperatuurmeting zorgde Daniel Fahrenheit 1686-1736 Daniel Fahrenheit bracht het grootste deel van zijn arbeidzame leven door in Nederland. Hij werd geboren in de toenmalige Duitse stad Danzig, het huidige Gdansk, als de oudste van vijf kinderen. Toen hij vijftien was, stierven zijn ouders na het […]

Thomas Newcomen

Thomas Newcomen

Thomas Newcomen verschafte de krachtbron voor de industriële revolutie Thomas Newcomen 1663-1729 ls de Industriële Revolutie de wereld heeft veranderd, moet de man die de daarvoor benodigde krachtbron verschafte, geprezen worden. Thomas Newcomen was die man, de uitvinder van ‘s wereld eerste bruikbare lagedrukstoommachine. Newcomen had helemaal niet de bedoeling gehad om de ontwikkeling van […]

Edmund Halley

Edmund Halley

Edmund Halley heeft meer gedaan dan het ontdekken van een terugkerend kosmisch verschijnsel Edmund Halley 1656-1742 Vaak wordt een overleden beroemdheid herdacht vanwege één enkele ontdekking, theorie of uitvinding. De Engelse astronoom en wiskundige Edmund Halley is hiervan misschien wel het beste voorbeeld, door de ontdekking van de komeet die nu zijn naam draagt. Toch […]

Isaac Newton

Isaac Newton

‘Indien ik verder zag dan anderen, komt dat doordat ik op de schouders van reuzen stond’ Isaac Newton 1642-1727 Het is ondoenlijk om het leven en de invloed van Isaac Newton, over wie talloze boeken en artikelen zijn geschreven, recht te doen op deze website. Hij is een van de grootste wetenschappers aller tijden. Een […]

Robert Hooke

Robert Hooke

Robert Hooke beschuldigde Isaac Newton van plagiaat, wat leidde tot een levenslange vete tussen hen Robert Hooke 1635-1703 De Engelsman Robert Hooke is wellicht de meest onderschatte wetenschapper van de 17de eeuw. Hij voerde experimenten uit op verschillende terreinen en boekte daarbij grote vorderingen. Toch heeft hij juist vanwege zijn brede belangstelling zijn ideeën nooit […]

Robert Boyle

Robert Boyle

Wet van Robert Boyle: druk is omgekeerd evenredig met volume bij constante temperatuur Robert Boyle 1627-1691 Robert Boyle, die werd geboren in het huidige Ierland als veertiende kind van de rijkste man van het toenmalige Groot-Brittannië, genoot alle voorrechten van een aristocratische opvoeding. Eerst ging hij naar Eton en daarna kreeg hij privé-onderwijs. Hij zette […]

Blaise Pascal

Blaise Pascal

Op 21-jarige leeftijd had Blaise Pascal in feite het eerste rekenapparaat vervaardigd Blaise Pascal 1623-1662 Een van de voordelen van het wonderkind-zijn is dat je, als je vroegtijdig sterft, toch voldoende tijd hebt gehad om alles uit je capaciteiten te halen. Blaise Pascal, een Fransman die al op 39-jarige leeftijd overleed, was zo’n wonderkind. Hoewel […]

René Descartes

René Descartes

‘Geef me materie en beweging en ik construeer het heelal’ René Descartes 1596-1650 René Descartes wordt wel beschouwd als de eerste echt ‘moderne’ wiskundige en filosoof. Zijn systematische, logische benadering van kennis was zeker revolutionair en zou drie eeuwen lang de filosofie beheersen. Wat misschien nog belangrijker is, is dat zijn benadering een doorbraak veroorzaakte […]

Jan Baptist van Helmont

Jan Baptist van Helmont

Van Helmont introduceerde het woord ‘gas’, naar de Vlaamse uitspraak van ‘chaos’ Jan Baptist van Helmont 1579-1644 Terwijl de natuurkunde, astronomie en anatomische biologie rasse schreden voorwaarts maakten, lag de scheikunde, zoals we dat tegenwoordig noemen, enigszins achter. De takken van scheikunde werden niet echt onderworpen aan de rationele aanpak die kenmerkend is voor de […]

William Harvey

William Harvey

Volgens William Harvey werd het bloed niet opgebruikt, maar circuleerde het steeds opnieuw William Harvey 1578-1657 Johannes Kepler voerde de astronomie de moderne tijd in door het werk van Nicolaus Copernicus – die op zijn beurt Ptolemaeus bestreed – te ‘voltooien’, en William Harvey was zijn equivalent op anatomisch gebied. Wat Galenus was begonnen en […]

Johannes Kepler

Johannes Kepler

Op een dag zag Kepler ‘een nieuw licht’ toen hij besefte dat de baan van de planeten een ellips is Johannes Kepler 1571-1630 De Duitse wiskundige Johannes Kepler, misschien iets minder gelauwerd dan Copernicus, was een van de sleutelfiguren tot het uiteindelijk accepteren van de gezichtspunten van de Poolse sterrenkundige. Copernicus had als eerste een […]

Galileo Galilei

Galileo Galilei

‘En toch beweegt ze!’ Galilei (over de aarde) nadat hij was gedwongen om zijn heliocentrische visie af te zweren Galileo Galilei 1564-1642 Door zijn leven en door de gevangenschap die hem in zijn laatste jaren was opgelegd verpersoonlijkt Galilei meer dan enig ander het optimisme en de strijd van de wetenschappelijke revolutie. Hij heeft een […]

Francis Bacon

Francis Bacon

Francis Bacon schreeuwde van de daken dat er een nieuwe rationele methode moest komen Francis Bacon 1561-1626 Stelde William Gilbert voorzichtig een nieuwe, rationele benadering van de wetenschap voor in zijn boek De magnete, Francis Bacon schreeuwde deze zelfde gedachte van de daken. Hoewel Bacon zelf niet echt een wetenschapsman was, was hij wel degene […]

William Gilbert

William Gilbert

De magnete van Gilbert wordt gezien als een van de eerste wetenschappelijke teksten William Gilbert 1540-1606 William Gilbert wordt dikwijls gezien als een van de eerste grote Engelse wetenschappers en ook als de eerste grote natuurkundige van de moderne tijd. Hij bestudeerde vooral het magnetisme, op welk terrein hij baanbrekende ontdekkingen deed. Het onderwerp van […]

Nicolaas Copernicus

Nicolaas Copernicus

Nicolaas Copernicus gebruikte de kerk letterlijk door de sterren vanaf een klokkentoren waar te nemen Nicolaas Copernicus 1473-1543 Het idee dat de planeten rond de zon draaien, en niet rond de aarde, heeft een ongelooflijke uitwerking gehad op de astronomie en de natuurwetenschap in het algemeen, maar vormde vooral een aantasting van de religie. Dat […]

Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci

De term ‘renaissancemens’ zou speciaal voor Leonardo da Vinci bedacht kunnen zijn Leonardo da Vinci 1452-1519 Het is misschien enigszins verrassend om Leonardo da Vinci aan te treffen in een boek over wetenschappers die de wereld hebben veranderd, aangezien het grootste deel van zijn werk niet is gepubliceerd en in de vergetelheid is geraakt. Hij […]

Johannes Gutenberg

Johannes Gutenberg

De ontwikkeling die qua wetenschappelijk belang het dichts bij het numerieke stelsel komt Johannes Gutenberg 1400-1468 Johannes Gutenberg werd geboren in de Duitse stad Mainz, waar hij een groot deel van zijn leven doorbracht. Hij kwam uit een familie van munters en metaalbewerkers, ideaal voor zijn opleiding als graveur en goudsmid. Dankzij deze opleiding kon […]

Al Chwarizmi

Al Chwarizmi

Van de naam ‘Al Chwarizmi’ is het woord ‘algoritme’ afgeleid Al Chwarizmi ca. 786-850 Een van de grootste wetenschappelijke ontwikkelingen aller tijden was de invoering van de ‘Arabische’ cijfers in de wiskunde. De man aan wie de uitvinding daarvan vaak wordt toegeschreven was Al-Chwarizmi, een Arabische wiskundige, geograaf en astronoom. Strikt gesproken was dit echter […]

Galenus van Pergamum

Galenus van Pergamum

Galenus’ onderzoek was zo veelomvattend dat er niet veel voor anderen overbleef Galenus van Pergamum 129-201 n.C. Anders dan de andere in dit wetenschapweetjes behandelde personen staat Galenus niet bekend om één enkel wapenfeit, maar om de grote hoeveelheid medische inzichten die hij heeft gepubliceerd. Dat op zichzelf rechtvaardigt opname in dit boek nog niet, […]

Ptolemaeus

Ptolemaeus

Pas 1400 jaar later zou Copernicus het stelsel van Ptolemaeus met succes bestrijden Ptolemaeus 90-168 n.C. Claudius Ptolemaeus’ astronomische en geografische werk heeft van de 2de eeuw n.C. tot de Renaissance een enorme uitwerking gehad op het denken over de aarde en het heelal. Zijn kracht lag daarin dat hij de belangrijke bevindingen van zijn […]

Zhang Heng

Zhang Heng

Hij ontwierp ‘s werelds eerste seismograaf: Di Dong Yi, aardbewegingsinstrument Zhang Heng 78-139 n.C. Vaak krijgt de westerse wetenschap de eer van ontdekkingen en uitvindingen die al eeuwen eerder waren gedaan door andere culturen. Dit kan komen door een gebrek aan betrouwbare vermeldingen, door moeite om feiten van verzinsels te onderscheiden, moeite om een uitvinding […]

Hipparchus

Hipparchus

De eerste die de begrippen lengte en breedtegebruikte bij geografische plaatsbepaling Hipparchus ca. 170-125 v.C. Hipparchus heeft veel tijd besteed aan het bepalen van de positie van de aarde ten opzichte van de sterren. Het resultaat stelde hem in staat om een aantal belangrijke vondsten te doen en berekeningen te maken. De ‘preccessie van de […]

Archimedes

Archimedes

‘Geef me een standplaats en een hefboom en ik kan de aarde bewegen’ Archimedes ca. 287-212 v.C. Geef mij een standplaats en ik kan de aarde bewegen; zou Archimedes hebben gezegd tegen de burgers van Syracuse. De praktische bezwaren van een aan de aarde gebonden bestaan hebben dit wapenfeit verhinderd, maar dat hij zijn beschermheer […]

Aristoteles

Aristoteles

Aan de ideeën van Aristoteles is lang een welhaast goddelijk gezag toegekend Aristoteles ca. 384-322 v.C. Het natuurkundige en kosmologische werk van Aristoteles heeft het westerse denken beheerst tot de tijd van Galileo Galilei en Isaac Newton, toen werd bewezen dat veel ervan onjuist was. Hij begon met de algemeen aanvaarde Griekse gedachte dat alles […]

Plato

Plato

‘Laat niemand hier binnentreden die niets weet van meetkunde’ Plato ca. 427-347 v.C. Om te begrijpen hoe Plato tot zijn conclusies kwam die zo’n diepe uitwerking hebben gehad op het westerse denken, is het nodig om zijn eigen invloeden te kennen. Hij werd in of bij Athene geboren toen deze stadstaat een van de heersende […]

Democritus van Abdera

Democritus van Abdera

Democritus beargumenteert dat het atoom de basis is van alles Democritus ca. 460-370 v.C. John Dalton wordt tegenwoordig algemeen gezien als de grondlegger van de atoomtheorie, vanwege zijn werk in de 19de eeuw, dat poneerde dat de elementen bestonden uit kleine, onzichtbare deeltjes. Het idee van het ‘atoom’ echter, plus een systematische uiteenzetting, bestond al […]

Pythagoras

Pythagoras

‘Alle fysieke zaken, de sterren, het heelal, zijn wiskundig met elkaar verbonden’ Pythagoras ca. 581-497 v.C. Er is maar zeer weinig bekend over het leven van deze Griekse wiskundige en filosoof. Een van de problemen is dat veel van de aan hem toegeschreven wiskundige ontdekkingen in feite misschien het werk zijn van zijn leerlingen, de […]

Anaximander

Anaximander

Anaximander was in feite de ontdekker van het begrip ruimte, een heelal met diepte Anaximander ca. 610-547 v.C. Stel u voor dat iedereen geloofde dat de aarde plat was en in de onmetelijke ruimte door zuilen werd gedragen. Algemeen werd aangenomen dat deze aarde zich in het centrum van een tentvormig heelal bevond, met sterren […]