Andrew Crosse ontdekte per ongeluk een recept om leven te scheppen
Andrew Crosse ontdekte per ongeluk een recept om leven te scheppen

Andrew Crosse ontdekte per ongeluk een recept om leven te scheppen

Een ongeloofwaardige verhaal.

Het zou het thema voor een horrorfilm kunnen zijn, maar het is waar gebeurd. Andrew Crosse was een achtenswaardige geleerde die zijn leven wijdde aan de bestudering van de pas ontdekte elektriciteit. In 1837 trok één van zijn experimenten de aandacht en stelde de wetenschap voor een raadsel waar natuurkundigen nog steeds niet over uitgepraat zijn.

Andrew Crosse
Andrew Crosse

Toen Andrew Crosse een grot had bezocht die bedekt was met kristallen, was hij vastbesloten het ontstaansproces daarvan te ontdekken. Hij was ervan overtuigd dat de kristallijne materie langs de plafond van deze grot veroorzaakt was door een vreemde opwaartse aantrekkingskracht en hij was er zeker van dat het elektrische aantrekkingskracht betrof.

Al snel kweekte Andrew Crosse een grote verscheidenheid van kristallen in zijn laboratorium en uiteindelijk kon hij er prat op gaan dat hij 200 soorten kristal had vervaardigd. Sommige kwamen exact overeen met in de natuur gevonden kristallen, andere daarentegen waren nooit ontdekt of gemaakt.

In 1837 probeerde Andrew Crosse een nieuw kristal te maken. Na twee weken ontdekte hij enkele kleine witachtige uitgroeisels of uitsteeksels die uit ongeveer het midden van de steen opkwamen. De uitsteeksels bleven doorgroeien tot ze op de 26e dag van het experiment de vorm aannamen van een perfect insect, dat rechtop stond op een paar stugge haren waaruit de staart bestond. Op de 28e dag bewogen de wezens hun poten. Na een paar dagen kwamen ze los van de steen en bewogen ze. Binnen enkele weken verschenen er zo’n honderd insecten op de steen. Het bleken kleine mijten te zijn. De implicaties van deze veronderstelling waren verbijsterend en verontrustend.

Andrew Crosse was verward en nogal geschrokken van de resultaten en zocht naar een rationele verklaring. Maar toen herhaalde een andere natuurkundige, W.H. Weeks, de experimenten. Hij kwam tot dezelfde resultaten. Ook de fysicus Michael Faraday beweerde dat hij volgens de methode van Crosse insecten gemaakt had.

Hoewel andere natuurkundigen de resultaten van zijn onderzoek bevestigden oogstte Crosse na publicatie alleen maar hoongelach en minachting. Men beschuldigde hem ervan dat hij zich bemoeide met Gods werk en hij werd het middelpunt van een verbeten strijd. Hij trok zich terug in zijn laboratorium, maar bleef elektriciteit onderzoeken.

Was Andrew Crosse per ongeluk gestuit op een recept om leven te scheppen? Bedrog kan men uitsluiten, want dat past niet bij Andrew Crosse. Hij kwam zelf met een verklaring, die hij ook weer verwierp. De eenvoudigste oplossing voor het probleem is dat ze voortkwamen uit eitjes die gelegd zijn door in de lucht zwevende insecten uitgebroed door elektrische stroom. Maar dan begrijp ik niet hoe een eitje draadjes kan schieten, of dat deze draadjes haren worden en ik kon geen resten van een schaal ontdekken. Nog steeds is het raadsel niet opgelost.